33 CHIẾN LƯỢC CỦA CHIẾN TRANH
ROBERT GREENE
NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Biên tập ebook: Đặng Tuấn
Chỉnh sửa chính tả: Như Hảo
Cung cấp sách: Hố Khô
Đội ngũ đánh máy: Linh VBoice, Nga Nguyen, Như Hảo, Trinh Ba Duong,
Lê Lộc, Mét Bẻ Đôi Ba, Nguyễn Dương, Phù Thủy Cận Thị, Đỗ Việt,
Phương Thảo Ngô, Lê Thanh An, Đỗ Văn Búp, Đạt, Trung Nguyen, Hoàng
Mạnh Tuấn, Nguyễn Đông Hải, Thúy Vũ, Hồ Cao Duyên, Gia Huy, Duong
S Egte, Trương Quang Sơn, Nguyễn Đức Kiệt, Dam Tran, Khanh, Mo
Hoang, Nguyễn Bình Minh, Tanpopo, Hang Le

GIỚI THIỆU
33 chiến lược của chiến tranh là tinh túy của trí tuệ vô tận hàm chứa trong
các bài học và nguyên tắc của việc thực hiện chiến tranh.
Quyển sách được thiết kế để định hướng bạn với tri thức thực hành, tạo ra
cho bạn vô số sự lựa chọn và thuận lợi khi đối đầu với những chiến binh lẩn
khuất đang tấn công bạn trong cuộc chiến hàng ngày.
Mỗi chương sách là một chiến lược được chọn lọc từ những tác phẩm và
những thực tiễn của các tướng lĩnh cũng như các chiến lược gia vĩ đại nhất
trong lịch sử hướng tới việc giải quyết một vấn đề cụ thể mà bạn thường gặp
phải.
Mỗi chương sách cũng được minh họa bằng những ví dụ lịch sử, không chỉ
từ bản thân sự thực hiện chiến tranh mà còn từ lĩnh vực chính trị, văn hóa,
kinh doanh, chỉ ra sự nối kết giữa quân sự và xã hội.


MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
PHẦN 1. CHIẾN TRANH HƯỚNG NỘI
1. TUYÊN CHIẾN VỚI KẺ THÙ
2. ĐỪNG CHIẾN ĐẤU VỚI CUỘC CHIẾN VỪA QUA
3. GIỮA NHỮNG SỰ KIỆN RỐI LOẠN, ĐỪNG ĐÁNH MẤT SỰ
MINH MẪN
4. TẠO MỘT Ý THỨC VỀ SỰ KHẨN CẤP VÀ TUYỆT VỌNG
PHẦN II. CHIẾN TRANH CÓ TỔ CHỨC
5. TRÁNH NHỮNG CÁI BẪY CỦA TƯ DUY THEO NHÓM
6. PHÂN TÁN CÁC LỰC LƯỢNG
7. CHUYỂN CUỘC CHIẾN TRANH CỦA BẠN THÀNH MỘT CUỘC
THẬP TỰ CHINH
PHẦN III. CHIẾN TRANH PHÒNG NGỰ
8. CHỌN LỰA TRẬN CHIẾN MỘT CÁCH CẨN THẬN
9. XOAY CHUYỂN CUỘC DIỆN
10. TẠO RA MỘT VẺ NGOÀI CÓ TÍNH CHẤT ĐE DỌA
11. ĐỔI KHÔNG GIAN LẤY THỜI GIAN
PHẦN IV. CHIẾN TRANH CÔNG KÍCH
12. THUA TRONG NHỮNG TRẬN ĐÁNH NHƯNG THẮNG CUỘC
CHIẾN TRANH TỔNG CHIẾN LƯỢC
13. NHẬN BIẾT KẺ THÙ
14. ÁP ĐẢO SỰ CƯỠNG KHÁNG VỚI TỐC ĐỘ VÀ SỰ ĐỘT NGỘT
15. KIỂM SOÁT ĐỘNG LỰC
16. TẤN CÔNG VÀO NƠI DỄ TỔN THƯƠNG CỦA ĐỐI THỦ
17. ĐÁNH BẠI KẺ THÙ TỪNG PHẦN
18. CHUYỂN HƯỚNG VÀ TẤN CÔNG VÀO HÔNG ĐỐI THỦ
19. VÂY BỌC QUÂN THÙ

20. LÀM CHO KẺ THÙ SUY YẾU
21. ĐÀM PHÁN TRONG KHI TIẾN TỚI
22. BIẾT CÁCH KẾT THÚC
PHẦN V. THỰC HIỆN CHIẾN TRANH
23. DỆT MỘT MẠNG KHÔNG ĐƯỜNG NỐI GIỮA SỰ THẬT VÀ HƯ
CẤU
24. CHỌN TUYẾN ĐƯỜNG ÍT KỲ VỌNG NHẤT
25. CHIẾM LĨNH VÙNG ĐẤT CAO ĐẠO ĐỨC
26. KHÔNG CHO KẺ THÙ NHẬN THẤY MỤC TIÊU
27. LÀM RA VẺ NHƯ ĐANG HOẠT ĐỘNG CHO LỢI ÍCH CỦA
NGƯỜI KHÁC TRONG LÚC TĂNG CƯỜNG CHO CÁC LỢI ÍCH
CỦA CHÍNH MÌNH
28. TRAO CHO ĐỊCH THỦ ĐỦ DÂY THỪNG ĐỂ HỌ TỰ TREO CỔ
29. CẮN TỪNG MIẾNG NHỎ
30. THÂM NHẬP VÀO TÂM TRÍ KẺ THÙ
31. HỦY DIỆT TỪ BÊN TRONG
32. THỐNG TRỊ TRONG KHI TỎ VẺ PHỤC TÙNG
33. GIEO RẮC TÌNH TRẠNG PHẬP PHỒNG SỢ HÃI THÔNG QUA
CÁC HÀNH ĐỘNG KHỦNG BỐ
o0o


LỜI NÓI ĐẦU
Chúng ta sống trong một nền văn hóa vốn cổ động cho những giá trị mang
tính dân chủ của việc sống ngay thẳng với tất cả mọi người; cho tầm quan
trọng của việc thích ứng với một nhóm; và cho việc hiểu biết cách thức cộng
tác với những người khác. Chúng ta được dạy dỗ ngay từ bé rằng những
người có vẻ ngoài hiếu chiến và hay gây sự phải trả một cái giá về mặt xã
hội: không được quần chúng ưa thích và bị cô lập. Những giá trị của sự hòa
hợp và cộng tác này được duy trì theo một cách thức tinh vi hoặc thô thiển –
thông qua những quyển sách về cách thức để thành công trong cuộc sống;
thông qua những hành xử bề ngoài vui vẻ, hòa bình mà những người đã
thành đạt hơn người trên thế giới thể hiện trước mặt quần chúng; thông qua
những ý niệm về sự đúng đắn đang thấm đẫm trong không gian cộng đồng.
Vấn đề đối với chúng ta là chúng ta được đào tạo và được chuẩn bị để sống
hòa bình, chứ không hề được chuẩn bị cho điều mà chúng ta đang đối mặt
trong thế giới hiện thực – chiến tranh.
Đời người trên cõi thế là một bãi chiến trường.
Job 7:1
Qui desiderat pacem, praeparet bllium. (Hãy để cho anh ta, kẻ thích hòa
bình, chuẩn bị cho chiến tranh).
Vegetius, thế kỷ 4 Tr. CN.
Cuộc chiến này tồn tại ở nhiều cấp độ khác nhau. Hiển nhiên nhất là chúng
ta có những đối thủ ở phía bên kia. Thế giới ngày càng trở nên đầy tính cạnh
tranh và hiểm ác. Trong chính trị, trong kinh doanh, thậm chí trong nghệ
thuật, chúng ta đối mặt với những đối thủ hầu như sẽ làm bất cứ điều gì để
chiếm lợi thế. Tuy nhiên, rắc rối và phức tạp hơn nhiều, là những cuộc chiến
mà trong đó chúng ta phải chạm trán với những người được xem là ở về phía
của chúng ta. Có những người ngoài mặt là đồng đội – những kẻ hành xử rất
thân thiệt và dễ thương – nhưng đó lại là những kẻ ngầm phá hoại chúng ta ở
hậu trường, sử dụng nhóm để cổ động cho những việc riêng của họ. Những
kẻ khác, khó phát hiện hơn, thực hiện những trò gây hấn thụ động tinh vi, đề
xuất sự giúp đỡ không bao giờ đến, ngấm ngầm chơi xấu chúng ta. Ở ngoại
diện, mọi sự dường như khá bình ổn, nhưng ngay bên dưới nó, là mỗi người
đàn ông hoặc đàn bà chỉ vì bản thân họ, động lực này tiêm nhiễm ngay cả
trong những gia đình hay những mối quan hệ. Văn hóa có thể chối bỏ thực tế
này và cổ động cho một bức tranh hòa nhã hơn, nhưng chúng ta biết và cảm
nhận được nó, trong những vết sẹo chinh chiến của mình.

Không phải vì chúng ta và các đồng nghiệp của chúng ta là những sinh vật
thiếu hiểu biết, những kẻ thất bại trong việc sống theo những lý tưởng hòa
bình và vị tha, mà vì chúng ta không thể là như thế. Có những xung động
hiếu chiến mà chúng ta không thể làm ngơ hay kiềm chế được. Thời trước,
các cá nhân có thể mong chờ một nhóm – một nhà nước, một gia đình mở
rộng, một công ty – lo liệu cho họ, nhưng điều này không còn đúng nữa, và
trong thế giới vô tình này chúng ta phải suy nghĩ trước tiên và trên hết cho
chính bản thân và những lợi ích của chúng ta. Điều chúng ta cần không phải
là theo đuổi những ý tưởng bất khả thi và phi nhân tính về hòa bình và sự
hợp tác, mà hơn thế, là tri thức có tính thực hành về cách thức xử lý mối
xung đột và những cuộc chiến hàng ngày mà chúng ta đang chạm trán. Và tri
thức này không phải là về cách làm thế nào để mạnh mẽ hơn trong việc đạt
được những gì chúng ta muốn và tự bảo vệ chúng ta, mà đúng hơn, làm thế
nào để có lý trí và có chiến lược hơn khi xảy ra xung đột, định hướng cho
các xung động gây hấn của chúng ta thay vì chối bỏ hoặc kềm nén chúng.
Nếu có một mục tiêu phải hướng tới, thì đó nên là một chiến lược gia, một
con người giải quyết được những tình huống khó khăn và điều khiển được
mọi người thông qua thủ đoạn khéo léo và thông minh.
(Chiến lược) cao hơn là một khoa học: nó là sự vận dụng kiến thức vào
thực tế đời sống, là sự phát triển khả năng tư duy để bổ sung cho ý tưởng
dẫn dắt ban đầu dưới ánh sáng của những hoàn cảnh không ngừng thay
đổi; nó là nghệ thuật hành động dưới áp lực của những điều kiện khó
khăn nhất.
Helmith Von Moltke (1800-1891)
Nhiều nhà tâm lý học và xã hội học đã lý luận rằng chính nhờ thông qua
xung đột mà các vấn đề được giải quyết và những khác biệt thật sự được hòa
giải. Có thể truy nguyên những thành công hay thất bại của chúng ta trong
cuộc sống từ việc chúng ta xử lý tốt hoặc tồi những xung đột không thể tránh
khỏi sẽ đối mặt với chúng ta trong xã hội. Những cách thức thông thường mà
mọi người xử lý chúng – cố tránh mọi xung đột, trở nên đầy cảm xúc và dễ
kích động, trở nên giả nhân giả nghĩa và mánh khóe – tất cả rốt cuộc đều
phản tác dụng, bởi vì chúng không đặt dưới sự kiểm soát của lương tâm và
lý trí và thường khiến cho hoàn cảnh xấu đi. Các chiến lược gia hành động
khác hẳn. Họ suy nghĩ xa hơn về những mục tiêu dài hạn, quyết định những
cuộc chiến nào cần tránh và cuộc chiến nào là không thể tránh khỏi, biết
cách làm thế nào để kiểm soát và định hướng những cảm xúc của họ. Khi
buộc phải chiến đấu, họ chiến đấu theo đường lối lắt léo quanh co với một
thủ thuật tinh tế, khiến cho các mánh khóe của họ khó bị phát hiện. Bằng
cách này họ có thể duy trì sự hòa bình bề ngoài cần thiết trong những thời kỳ

chính trị.
Ý tưởng về sự chiến đấu theo lý trí này đến với chúng ta từ chiến tranh có tổ
chức, nơi mà nghệ thuật về chiến lược được phát minh và cải tiến. Thoạt
tiên, chiến tranh không có tính chiến lược gì cả. Các trận chiến giữa các bộ
lạc diễn ra theo một cung cách tàn bạo, một loại nghi thức bạo lực mà trong
đó nhưng cá nhân có thể biểu lộ đức tính anh hùng của họ. Nhưng khi các bộ
lạc mở rộng và phát triển thành các quốc gia, hoàn toàn rõ ràng rằng chiến
tranh có quá nhiều tổn phí chìm ẩn, rằng việc tiến hành nó một cách mù
quáng thường dẫn tới sự suy kiệt và tự hủy diệt, ngay cả đối với kẻ chiến
thắng. Bằng một cách nào đó, các cuộc chiến cần phải được tiến hành một
cách lý trí hơn.
Từ “chiến lược” (strategy) xuất xứ từ từ cổ Hy Lạp strategos, có ý nghĩa
chính xác là “người chỉ huy của một đạo quân”. Chiến lược theo ý nghĩa này
là nghệ thuật của việc chỉ huy, của việc điều động toàn bộ nỗ lực chiến tranh,
của việc quyết định những đội hình phải triển khai, địa hình để chiến đấu,
những thủ thuật cần áp dụng để chiếm lợi thế. Và khi tri thức này phát triển,
những vị chỉ huy quân đội phát hiện ra rằng càng có tư duy và kế hoạch xa
rộng hơn, họ càng có nhiều khả năng thành công hơn. Các chiến lược mới lạ
có thể cho phép họ đánh bại những kẻ thù lớn mạnh hơn nhiều, như
Alexander Đại đế đã thực hiện trong những chiến thắng của ông trước người
Ba Tư. Việc đối đầu với những đối thủ cũng hiểu biết và áp dụng chiến lược
đã tạo nên một áp lực vận động đi lên: để chiếm ưu thế, một viên tướng phải
có đầu óc chiến lược hơn, lắt léo và thông minh hơn đối phương. Theo thời
gian, những nghệ thuật chỉ huy quân sự dần dần trở nên phức tạp hơn, cũng
như có nhiều chiến lược được phát minh hơn.
Mặc dù bản thân từ “strategy” bắt nguồn từ Hy Lạp, song khái niệm này vẫn
xuất hiện ở mọi nền văn hóa, trong mọi thời kỳ. Các nguyên tắc bền vững về
cách xử lý các sự cố bất khả kháng của chiến tranh, cách lên kế hoạch sau
cùng, cách tổ chức quân đội tốt nhất – tất cả những điều này có thể tìm thấy
trong những cẩm nang chiến tranh từ Trung Hoa cổ đại cho đến châu Âu
hiện đại. Thủ thuật phản công, tấn công bên sườn hoặc phát triển đội hình,
và các nghệ thuật nghi binh là chuyện bình thường đối với các đội quân của
Thành Cát Tư Hãn, Napoleon và vua Shaka của người Zulu. Nhìn tổng thể,
các nguyên tắc và chiến lược này biểu thị một kiểu trí tuệ quân sự phổ quát,
một tập hợp những khuôn mẫu thích ứng có khả năng gia tăng các cơ may
chiến thắng.
Được, vậy thì, con trai ta, hãy phát triển chiến lược của con. Để các
phần thưởng trong các trận đấu không thoát khỏi tay con. Chiến lược
làm nên một người tiều phu tốt hơn là sức mạnh. Chiến lược giữ cho con
tàu của người hoa tiêu đi đúng hướng khi gió chướng nổi lên trên đại

dương xanh thẳm. Và chiến lược giúp cho những xa phu chiến thắng
cuộc đua tài. Có một loại xa phu tin vào những con ngựa và cỗ xe của
hắn. Và có những cú ngoặt dại dột ở nơi này nơi khác, trên suốt con
đường mà không kềm cương ngựa. Nhưng một người biết cách thắng
cuộc với số ngựa ít hơn, luôn căng mắt nhìn vào cột mốc và ngoặt sát
cua. Và ngay từ khi xuất phát luôn kềm chắc dây cương. Với đôi tay cứng
rắn khi nhìn về kẻ chỉ huy.
Iliad, Homer, khoảng thế kỷ 9 Tr. CN
Có lẽ chiến lược gia vĩ đại nhất trong tất cả những người đó là Tôn Tử, tác
giả của quyển cổ thư Trung Quốc Binh Pháp. Trong cuốn sách này – có lẽ
được viết vào thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên – chúng ta có thể truy nguyên
hầu như tất cả những khuôn mẫu và nguyên tắc chiến lược sẽ được phát triển
trong suốt nhiều thế kỷ sau đó. Nhưng điều nối kết chúng lại – trong thực tế
là điều thiết lập nên binh pháp trong cách nghĩ của Tôn Tử – là ý tưởng về
việc chiến thắng mà không đổ máu. Bằng cách lợi dụng nhược điểm tâm lý
của đối phương, bằng cách lừa đối phương vào những vị trí hiểm nghèo,
bằng cách tạo ra những cảm giác thất vọng và bối rối, một chiến lược gia có
thể khiến cho đối phương sụp đổ về mặt tinh thần trước khi đầu hàng về thể
chất. Theo cách này, chiến thắng có thể đạt được ở cái giá thấp hơn rất
nhiều. Và quốc gia thắng trận với ít tổn thất nhân mạng và khí tài hơn là
quốc gia có thể thịnh vượng trong một quãng thời gian lâu dài hơn. Tất
nhiên, phần lớn những cuộc chiến tranh không được tiến hành một cách
thuần lý trí, nhưng những chiến dịch trong lịch sử tuân theo nguyên tắc này
(Scipio Africanus ở Tây Ban Nha, Napoleon ở Ulm, T. E. Lawrence với
những chiến dịch tiêu thổ trong Thế chiến thứ I) trở nên nổi bật và được vận
dụng theo.
Chiến tranh không phải là một lĩnh vực riêng biệt tách rời với phần còn lại
của xã hội. Nó là một phạm vi hoạt động hiển nhiên của con người, đầy
những điều tốt đẹp và xấu xa nhất trong bản chất của chúng ta. Chiến tranh
cũng phản ánh những xu thế trong xã hội. Sự tiến hóa tới các chiến lược phi
truyền thống hơn – chiến tranh du kích, chủ nghĩa khủng bố – phản ánh một
tiến hóa tương đồng trong xã hội, nơi hầu hết mọi sự vật đang vận động. Các
chiến lược thành công trong chiến tranh, dù là theo truyền thống hay phi
truyền thống, đều dựa vào tâm lý muôn đời; và những thất bại quân sự lớn đã
dạy cho chúng ta nhiều điều về sự ngu xuẩn của con người và những giới
hạn của sức mạnh trong bất kỳ đấu trường nào. Quan điểm mang tính chiến
lược trong chiến tranh – tính chất cực kỳ lý trí và cân bằng về cảm xúc, nỗ
lực chiến thắng với tổn thất tối thiểu về máu đổ và khí tài – có tầm ứng dụng
vô hạn và thích đáng với những cuộc chiến hàng ngày của chúng ta.
Với những giá trị của các thời đại đã in sâu trong tâm khảm, nhiều người sẽ

lý luận rằng chiến tranh có tổ chức vốn có tính dã man – một di tích của quá
khứ bạo lực của loài người và là một điều cần khắc phục. Cổ động cho các
nghệ thuật chiến tranh trong một môi trường xã hội, họ sẽ nói, là cản trở sự
tiến bộ và khuyến khích sự xung đột và bất đồng. Chẳng lẽ thế giới này chưa
đủ thứ đó hay sao? Lý luận này rất hấp dẫn, nhưng không hợp lý chút nào cả.
Trong xã hội và trong thế giới nói chung, luôn luôn sẽ có những kẻ hung
hăng hiếu chiến hơn chúng ta, những kẻ tìm mọi cách để đạt được những gì
họ muốn, bằng trăm phương nghìn kế. Chúng ta phải cảnh giác và phải biết
cách tự bảo vệ bản thân để chống lại những dạng người này. Các giá trị văn
minh sẽ không tiến triển nếu chúng ta buộc phải đầu hàng những kẻ xảo
quyệt và hùng mạnh. Trong thực tế, những người theo chủ nghĩa hòa bình
khi đối mặt với lũ sói như thế là cội nguồn của một tấn bi kịch vô tận.
Tự ngã là bạn của một con người biết làm chủ bản thân. Nhưng với ai
không biết làm chủ chính mình, tự ngã giống như một quân thù trên
chiến trận.
Kinh Bhagavad Gita, Ấn Độ, khoảng thế kỷ 1 Tr. CN.
Mahatma Gandhi, người đã nâng sự bất bạo động thành một vũ khí vĩ đại
cho biến chuyển xã hội, sau đó chỉ có một mục tiêu giản dị trong đời: đưa
Ấn Độ thoát khỏi những lãnh chúa người Anh vốn làm nó lụn bại suốt nhiều
thế kỷ. Người Anh là những nhà cai trị thông minh. Gandhi hiểu rằng nếu
muốn bất bạo động đạt hiệu quả, nó phải cực kỳ có tính chiến lược, đòi hỏi
phải nhiều tư duy và kế hoạch. Ông đã tiến một bước khá xa khi gọi bất bạo
động là một phương cách tiến hành chiến tranh mới. Để cổ động cho một giá
trị bất kỳ nào, bạn phải sẵn sàng chiến đấu vì nó và hướng về các kết quả –
chứ không chỉ là cái cảm giác tốt đẹp, nồng nhiệt khi thể hiện các ý tưởng
đó. Một khi hướng tới các kết quả, bạn đã đi vào lĩnh vực chiến lược. Chiến
tranh và chiến lược có một logic không thể chuyển dời: nếu bạn muốn hoặc
khát khao bất cứ điều gì, bạn phải sẵn sàng và có khả năng chiến đấu vì nó.
Những người khác sẽ lý luận rằng chiến tranh và chiến lược là những vấn đề
chủ yếu mà đàn ông quan tâm, đặc biệt là những kẻ hiếu chiến hoặc nằm
trong số tầng lớp ưu tú nhiều quyền lực. Họ sẽ bảo rằng việc nghiên cứu
chiến tranh và chiến lược là một mưu cầu thuộc về giống đực, thuộc tầng lớp
ưu tú và có tính áp chế, một phương thức để quyền lực duy trì chính nó. Một
lý luận như thế thật phi lý và nguy hiểm. Khởi đầu, chiến lược thật sự thuộc
về một ít thành phần chọn lọc – một vị tướng, ban tham mưu của ông ta, nhà
vua, một số triều thần. Những người lính không được học chiến lược, bởi nó
sẽ không giúp ích gì cho họ trên chiến trận. Ngoài ra, trang bị cho những
người lính của mình một loại tri thức thực hành có thể giúp họ tổ chức một
cuộc binh biến hay nổi loạn là việc kém khôn ngoan. Kỷ nguyên thực dân

chủ nghĩa còn nâng nguyên tắc này lên cao hơn: những người dân bản xứ
của các thuộc địa của châu Âu bị cưỡng bách gia nhập các đội quân phương
Tây và thực hiện nhiều quân vụ, nhưng ngay cả những người lên tới các
chức vụ hành chính cao vẫn không được học hỏi gì về chiến lược, cái được
xem là quá nguy hiểm nếu truyền đạt cho họ biết. Chiến lược và các nghệ
thuật chiến tranh vốn là một ngành tri thức đặc biệt thật sự chỉ nằm trong tay
những tầm lớp ưu tú và chính quyền chuyên chế, những kẻ thích chia cắt và
thống trị. Nhưng nếu chiến lược là nghệ thuật của việc đạt tới những kết quả,
của việc biến các ý tưởng thành hành động, nó phải được phổ biến xa và
rộng, đặc biệt là trong những người có truyền thống không buồn đếm xỉa tới
nó, bao gồm cả những người phụ nữ. Trong những câu chuyện thần thoại của
hầu hết tất cả những nền văn hóa, những vị thần chiến tranh vĩ đại là phụ nữ,
trong đó có Athena của Hy Lạp cổ đại. Sự thiếu quan tâm của một phụ nữ
đối với chiến lược và chiến tranh không phải là một thuộc tính sinh học mà
là một thuộc tính xã hội, và có lẽ cả thuộc tính chính trị nữa.
Thay vì kháng cự lại sức hút của chiến lược và những ưu điểm của việc tiến
hành chiến tranh theo lý trí hoặc cho rằng nó không đáng quan tâm, đối diện
với sự cần thiết của nó là điều tốt hơn nhiều.
Làm chủ nghệ thuật này rốt cuộc sẽ chỉ làm cho cuộc đời của bạn bình ổn và
phong phú hơn, vì bạn sẽ biết cách thức tham gia cuộc chơi và chiến thắng
mà không cần bạo lực. Thiếu hiểu biết sẽ dẫn tới một cuộc đời hỗn loạn
không ngừng và đầy thất bại
Sau đây là sáu mô hình lý tưởng cơ bản bạn nên hướng tới để tự biến bản
thân thành một chiến lược gia trong cuộc sống hàng ngày.
Nhìn vào sự việc theo chính bản thân của chúng, không phải theo các
cảm xúc của bạn. Trong chiến lược bạn phải xem các phản ứng xúc cảm
của bạn đối với các sự kiện như là một căn bệnh phải được chữa trị. Nỗi sợ
hãi sẽ khiến bạn đánh giá quá cao kẻ thù và hành động có tính chất tự vệ thái
quá. Sự giận dữ và nóng nảy sẽ đẩy bạn tới những hành động hấp tấp làm
mất đi các cơ hội chọn lựa của bạn. Sự tự tin thái quá, đặc biệt khi đó là kết
quả của sự thành công sẽ khiến cho bạn đi quá đà. Tình yêu và sự cảm động
sẽ khiến bạn mù quáng trước những thủ đoạn xảo trá của những kẻ nhìn bề
ngoài đang đứng về phía bạn. Ngay cả những cấp độ vi tế nhất của những
cảm xúc này cũng có thể làm thay đổi cách thức bạn nhìn vào các sự kiện.
Liệu pháp duy nhất là nhận thức rằng không thể tránh khỏi sức hút của cảm
xúc, để nhận ra nó ngay khi nó xảy ra và để bù đắp cho nó. Khi bạn thành
công, hãy vô cùng thận trọng. Khi bạn giận dữ, không hành động gì cả. Khi
bạn sợ hãi, biết rằng bạn sẽ cường điệu những mối hiểm nguy mà bạn đương
đầu. Chiến tranh đòi hỏi sự duy thực tột cùng, nhìn sự vật theo bản thân của
chúng. Càng hạn chế hoặc càng bù đắp được cho các phản ứng xúc cảm của
bạn, bạn càng tiến tới gần mô hình lý tưởng này.

Mặc dù là nữ thần chiến tranh (Athena) không vui thú gì với chiến
tranh… mà yêu chuộng cách giải quyết tranh chấp, và duy trì luật pháp
bằng những phương tiện hòa bình hơn. Bà không mang thứ vũ khí nào
trong những lúc hòa bình, và nếu cần, thường sẽ mượn một bộ từ thần
Zeus. Tình thương của bà bao la… Thế nhưng khi bà đã giao chiến, bà
không bao giờ thất bại, ngay cả khi chống lại bản thân Ares, vì được
trang bị chiến thuật tốt hơn và chiến lược tốt hơn ông ta; và các thuyền
trưởng khôn ngoan luôn tìm đến bà để xin một lời khuyên.
Thần Thoại Hy Lạp, tuyển tập 1, Robert Graves, 1995
Xét đoán mọi người theo hành vi của họ. Điểm nổi bật của chiến tranh là
không hề có một sự hùng biện hoặc cuộc đối thoại nào có thể thanh minh
cho một thất bại ở chiến trường. Một vị tướng đã đưa các đội quân của mình
tới chỗ bại trận, làm lãng phí sinh mạng, và đó là cách mà lịch sử sẽ phán xét
ông ta. Bạn phải cố vận dụng chuẩn mực tàn nhẫn này vào cuộc sống hàng
ngày của mình, xét đoán mọi người theo kết quả các hành vi của họ, những
hành vi có thể nhìn thấy và đo lường được, các thủ đoạn họ đã sử dụng để
đạt được quyền lực. Điều mà mọi người nói về mình không quan trọng;
người ta sẽ nói bất cứ thứ gì. Hãy nhìn vào điều họ đã làm; hành vi không
biết nói dối. Bạn cũng phải áp dụng logic này cho chính bản thân. Khi nhìn
lại một thất bại, bạn phải nhận diện được những điều mà lẽ ra bạn đã phải
thực hiện theo cách khác. Không phải sự chơi xấu của đối thủ, mà chính
chiến lược tồi tệ của bạn là điều đáng khiển trách về thất bại của bạn. Bạn
chịu trách nhiệm về những điều tốt đẹp và tồi tệ trong đời bạn. Như một hệ
quả tất yếu của điều này, hãy nhìn vào mọi điều mà những người khác làm
như một thủ đoạn chiến lược, một nỗ lực để giành chiến thắng. Ví dụ, những
người tố cáo bạn chơi xấu, kẻ làm cho bạn cảm thấy có lỗi, kẻ nói về công
1
bằng và đạo đức, [là những người] đang cố gắng giành lợi thế trên bàn cờ.
Trông cậy vào vũ khí của chính bạn. Trong sự kiếm tìm thành công ở cuộc
sống, mọi người có khuynh hướng trông cậy vào những điều có vẻ đơn giản,
dễ dàng hoặc trước đó đã có hiệu quả. Điều này có thể là việc tích lũy tài
sản, những biệt tài xoay xở, có nhiều đồng minh, hoặc có công nghệ mới
nhất và lợi thế mà nó mang tới. Nó mang tính vật chất và cơ học. Nhưng
chiến lược chân chính có tính tâm lý – một vấn đề của trí tuệ chứ không phải
của sức mạnh vật chất. Mọi thứ trong đời có thể bị tước đoạt khỏi bạn và
nhìn chung sẽ là như thế vào một thời điểm nào đó. Tài sản tiêu tan, bộ đồ
cuối cùng đột nhiên trở thành lỗi thời, các đồng minh lìa bỏ bạn. Nhưng nếu
tâm trí bạn được trang bị nghệ thuật chiến tranh, không một sức mạnh nào có
thể tước đoạt được nó. Ở giữa một cơn khủng hoảng, tâm trí bạn sẽ tìm ra

con đường đi tới giải pháp đúng của nó. Có những chiến lược cao cấp trong
tay, bạn sẽ có một sức mạnh bất khả cưỡng kháng lại. Như Tôn Tử nói: “Sự
bất năng khuất nằm trong bản thân ngươi.”
Và Athena, mắt tinh như mắt cú, nói: “Diomedes, con trai của Tydeus…
Ngươi không cần phải sợ Ares hay bất kỳ kẻ bất tử nào khác. Hãy nhìn
xem ai đang ở bên ngươi. Hãy phi ngựa thẳng tới Ares, và khi ngươi tới
nơi, hãy tấn công. Đừng sợ hãi Ares. Hắn ta chẳng là gì khác hơn một gã
thô lỗ gian manh…” Và khi Diomedes phóng tới, bà chĩa mũi giáo của
mình vào ức của Ares nơi những nếp vải che phủ nó…[Ares] phóng
nhanh lên đỉnh nủi Olympus hờn dỗi quỳ bên cạnh thần vương Zeus. Chỉ
cho ngài thấy dòng máu bất tử đang trào ra từ vết thương của mình, và
than van những lời như sau: “Hỡi Cha Zeus, người nhìn thấy sự hành
hung này mà không nổi cơn cuồng nộ hay sao? Những vị thần chúng con
luôn gặp điều tối tệ nhất từ nhau bất cứ khi nào chúng con cố giúp người
của mình…” Và Zeus trợn đôi lông mày sấm sét lên: “Tên thô kệch gian
xảo kia. Đừng ngồi cạnh ta và than van rên rỉ. Ngươi là vị thần xấu nết
nhất trên núi Olympus. Ngươi thật sự thích đánh nhau và chiến tranh.
Ngươi giống hệt bà mẹ Hera cứng đầu của ngươi. Ngay cả ta cũng khó
mà cai quản được bà ta… Dù là như thế, ta không thể chịu nổi khi nhìn
thấy ngươi đang đau đớn…” Và ngài gọi Paieon tới chữa vết thương cho
Ares… Thế rồi quay về cung điện của thần Zeus vĩ đại Argive Hera và
Athena Kẻ bảo vệ, đã ngăn không cho Ares thô lỗ tàn sát con người.
Iliad, Homer, khoảng thế kỷ 9 Tr. CN.
Tôn thờ Athena chứ không phải Ares. Theo thần thoại Hy Lạp cổ đại,
người thông minh nhất trong tất cả những vị thần bất tử là nữ thần Metis. Để
phòng ngừa bà đánh lừa và hủy diệt mình, thần Zeus cưới bà, rồi nuốt chửng
bà vào bụng, hy vọng sẽ hợp nhất được với trí thông minh của bà. Nhưng
Metis đã mang thai với Zeus và có con là nữ thần Athena, người sau đó được
sinh ra từ trán của ngài. Để thích hợp với dòng dõi của mình, Athena được
ban cho tính xảo trá của Metis và khả năng chiến đấu của Zeus. Người Hy
Lạp xem bà là nữ thần của chiến tranh có chiến lược, kẻ mà bà yêu thích
nhất trong số những phàm nhân là Odysseus mưu lược. Ares là thần chiến
tranh dưới hình thức tàn bạo và trực tiếp. Người Hy Lạp xem thường Ares và
tôn thờ Athena, người luôn luôn chiến đấu với trí thông minh và sự tinh tế
tột bậc. Mối quan tâm của bạn trong chiến tranh không phải là bạo lực, sự dã
man, sự lãng phí nhân mạng và khí tài, mà là tính hợp lý và hành động thực
tế buộc phải tiến hành nó với lý tưởng chiến thắng mà không đổ máu. Những
mẫu người kiểu Ares trên thế giới thật sự hoàn toàn ngu xuẩn và dễ bị làm
cho mê muội. Sử dụng sự thông tuệ của Athena, mục tiêu của bạn là chuyển

bạo lực và tính hiếu chiến của dạng người đó chống lại chính họ, làm cho sự
tàn bạo của họ trở thành nguyên nhân của sự suy vong. Như Athena, bạn
luôn đi trước một bước, di động một cách lắt léo. Mục tiêu của bạn là phối
hợp triết học và chiến tranh, sự khôn ngoan và chiến trận thành một hỗn hợp
vô địch.
Nâng cao bản thân bạn lên trên cuộc chiến. Trong chiến tranh, chiến lược
là nghệ thuật chỉ huy toàn bộ hoạt động quân sự. Các chiến thuật, mặt khác,
là kỹ năng để bày binh bố trận trên chiến địa và xử lý những nhu cầu tại chỗ
của chiến trận. Phần lớn chúng ta trong đời là những chiến thuật gia chứ
không phải là những chiến lược gia. Chúng ta trở nên quá vướng víu vào
những xung đột mà chúng ta đối đầu đến nỗi chỉ có thể nghĩ về cách làm thế
nào để đạt được điều chúng ta muốn trong cuộc chiến đang xảy ra. Tư duy
một cách chiến lược là điều khó khăn và trái với tự nhiên. Bạn có thể tưởng
rằng bạn là một chiến lược gia, nhưng rất có khả năng bạn chỉ đơn giản là
một chiến thuật gia. Để có được sức mạnh mà chỉ có chiến lược gia mới
mang tới được, bạn phải có khả năng nâng cao chính bản thân lên trên cuộc
chiến, tập trung vào những mục tiêu dài hạn của mình, hình dung ra một
chiến dịch tổng thể, để thoát khỏi kiểu phản ứng mà bạn đã quen thuộc trong
rất nhiều cuộc chiến trong đời. Giữ các mục tiêu tổng thể của bạn trong tâm
trí, bạn sẽ dễ dàng quyết định được khi nào chiến đấu và khi nào rút lui. Điều
đó làm cho những quyết định có tính chiến thuật hàng ngày trở lên đơn giản
và hợp lý hơn. Các chiến thuật gia luôn luôn nặng nề và dính chặt vào mặt
đất; các chiến lược gia thì khinh khoái và có thể nhìn xa trông rộng.
Tinh thần hóa cuộc chiến của bạn. Mỗi ngày bạn phải đối diện với những
cuộc chiến – đó là thực tế đối với mọi sinh vật trong cuộc đấu tranh sinh tồn.
Nhưng cuộc chiến lớn nhất là cuộc chiến với chính bản thân – với sự nhu
nhược của bạn, những cảm xúc của bạn, sự thiếu kiên quyết của bạn – trong
việc nhìn nhận mọi sự vật cho tới điểm tận cùng. Bạn phải tuyên chiến
không ngừng với chính bạn. Với tư cách là một chiến binh trong cuộc sống,
bạn chào đón chiến trận và xung đột như là những cách thức để tự chứng tỏ
mình, để trau dồi những kỹ năng, để đạt được lòng can đảm, sự tự tin và kinh
nghiệm. Thay vì kìm nén những nghi vấn và sợ hãi của mình, bạn phải đối
diện với chúng, chiến đấu với chúng. Bạn muốn có nhiều thách thức hơn, và
bạn chào mời nhiều chiến tranh hơn. Bạn đang rèn luyện tinh thần của một
chiến binh, và chỉ có việc thực hành thường xuyên mới đưa bạn tới đích.
33 chiến lược của chiến tranh là tinh túy của trí tuệ vô tận hàm chứa trong
các bài học và nguyên tắc của việc thực hiện chiến tranh. Quyển sách được
thiết kế để định hướng bạn với tri thức thực hành, tạo ra cho bạn vô số lựa
chọn và thuận lợi khi đối đầu với những chiến binh lẩn khuất đang tấn công
bạn trong cuộc chiến hàng ngày.
Mỗi chương sách là một chiến lược hướng tới việc giải quyết một vấn đề cụ

thể mà bạn thường gặp phải. Những vấn đề như thế bao gồm việc chiến đấu
với một đạo quân vô mục đích ở sau lưng bạn; cảm giác bị áp đảo bởi sự
xung đột chiến lược, tình trạng không nhất quán giữa các kế hoạch và thực
tiễn; việc vướng vào những tình huống mà bạn không thể thoát ra được. Bạn
có thể đọc các chương ứng dụng cho một vấn đề cụ thể trong từng thời điểm.
Tuy vậy, tốt hơn bạn nên đọc tất cả các chiến lược, thẩm thấu chúng, cho
phép chúng trở thành một phần trong kho vũ khí tinh thần của bạn. Ngay cả
khi bạn tránh né một cuộc chiến, không chiến đấu với ai, nhiều chiến lược
trong sách này cũng đáng được biết tới vì những mục đích phòng vệ và vì
chúng giúp bạn nhận thức được điều mà đối phương có thể tiến hành. Trong
bất kỳ trường hợp nào, chúng không được xem là học thuyết hay công thức
lặp đi lặp lại mà là những trợ lực để xét đoán trong không khí nóng bỏng của
cuộc chiến, là những hạt giống sẽ mọc rễ bên trong bạn và giúp bạn tư duy
về bản thân, phát triển nhà chiến lược tiềm ẩn trong đó.
Nếu chống chiến tranh người ta có thể nói: nó khiến cho kẻ chiến thắng
ngu xuẩn, kẻ bại trận thù hiềm. Ủng hộ chiến tranh: thông qua việc tạo
ra hai hiệu quả này nó đã dã man hóa họ và do đó tạo nên nhiều tự
nhiên tính hơn; nó là mùa đông hay thời gian không hoạt động của văn
hóa, nhân loại nảy sinh từ nó mạnh mẽ hơn ở cả mặt...